Jakie lektury trzeba znać na egzamin ósmoklasisty w 2027 roku? To pytanie warto zadać sobie już na początku ósmej klasy, ponieważ od egzaminu w 2027 roku zmienia się sposób sprawdzania znajomości niektórych lektur.
Na egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego w 2027 roku znajomość pięciu lektur obowiązkowych z klas IV–VIbędzie mogła być sprawdzana również w zadaniach w części I arkusza. Warto więc wiedzieć, które książki trzeba znać, a które można potraktować jako dodatkowe.
Poniżej znajdziesz pełną listę lektur obowiązkowych, których znajomość może być sprawdzana na egzaminie ósmoklasisty w 2027 roku.
Lektury obowiązkowe na egzaminie ósmoklasisty 2027 – pełna lista
Lista lektur została przygotowana na podstawie Informatora CKE o egzaminie ósmoklasisty z języka polskiego.
Lektury obowiązkowe z klas IV–VI
- Jan Brzechwa, „Akademia Pana Kleksa”
- C.S. Lewis, „Opowieści z Narnii. Lew, czarownica i stara szafa”
- Ferenc Molnár, „Chłopcy z Placu Broni”
- J.R.R. Tolkien, „Hobbit, czyli tam i z powrotem”
- Janusz Christa, „Kajko i Kokosz. Szkoła latania”
Lektury obowiązkowe z klas VII i VIII
Lektury poznawane w całości
- Jan Kochanowski, wybór fraszek
- Jan Kochanowski, wybrana pieśń
- Jan Kochanowski, „Treny VII i VIII”
- Aleksander Fredro, „Zemsta”
- Adam Mickiewicz, „Dziady część II”
- Adam Mickiewicz, „Świtezianka”
- Adam Mickiewicz, „Reduta Ordona”
- Juliusz Słowacki, „Balladyna”
- Charles Dickens, „Opowieść wigilijna”
- Henryk Sienkiewicz, „Latarnik”
- Antoine de Saint-Exupéry, „Mały Książę”
- Aleksander Kamiński, „Kamienie na szaniec”
- Sławomir Mrożek, „Artysta”
Lektury poznawane we fragmentach
- Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz” (księgi: I, II, IV, X, XI, XII)
- Henryk Sienkiewicz, „Quo vadis” (fragmenty)
- Stefan Żeromski, „Syzyfowe prace” (fragmenty)
Co trzeba wiedzieć o tej liście?
W przypadku egzaminu ósmoklasisty nie chodzi wyłącznie o to, żeby uczeń potrafił wymienić tytuły lektur i ich autorów.
Znajomość lektur może być sprawdzana w zadaniach dotyczących ich treści i problematyki. W arkuszu mogą pojawić się również polecenia wymagające rozpoznania bohatera lektury obowiązkowej, np. wskazania postaci, która zachowała się w określony sposób.
Znajomość lektur przyda się także podczas pisania wypracowania. Uczeń może odwołać się do lektury obowiązkowej, wykorzystując ją jako przykład lub punkt wyjścia do rozwinięcia tematu.
Dlatego warto znać nie tylko przebieg wydarzeń, ale również bohaterów, ich postępowanie, najważniejsze problemy, konflikty i motywy pojawiające się w utworach.
Czy wszystkie lektury trzeba przeczytać w całości?
Nie.
Na powyższej liście znajdują się zarówno utwory, które uczniowie poznają w całości, jak i takie, z których na egzamin obowiązują określone fragmenty.
W przypadku „Pana Tadeusza” są to konkretne księgi: I, II, IV, X, XI i XII.
„Quo vadis” i „Syzyfowe prace” również znajdują się na liście w zakresie fragmentów.
Warto jednak pamiętać, że znajomość utworu we fragmentach nie oznacza, że można całkowicie pominąć jego problematykę. Wiedza o utworze może być przydatna zarówno w zadaniach, jak i podczas tworzenia własnej wypowiedzi.
Czy na egzaminie można wykorzystać jeszcze inne lektury w funkcji lektur obowiązkowych?
Tak.
Lista lektur obowiązkowych jest szersza niż zestaw utworów, których znajomość jest wymagana do egzaminu w 2027 roku. Są na niej również utwory, które pozostały w podstawie programowej, a także lektury wykreślone z podstawy programowej w 2024 roku, do których uczeń – jeśli tylko ma chęć – może się odwołać.
Zapamiętaj! Uczeń nie musi ich znać, ale może się do nich odwołać. Kiedy?
Można to zrobić między innymi:
- w zadaniach otwartych, w których wymagane jest odwołanie do “lektury obowiązkowej”, np. gdy polecenie brzmi: „Wskaż bohatera lektury obowiązkowej, który…”
- w wypracowaniu.
Jeżeli uczeń odwoła się w wypracowaniu do takiego utworu, odwołanie może zostać uznane jako odwołanie do lektury obowiązkowej. Oznacza to, że znajomość dodatkowych tekstów może być przydatna, mimo że nie ma obowiązku ich przygotowania na egzamin.
Lektury, których nie trzeba znać na egzamin ósmoklasisty 2027, ale można się do nich odwołać:
Poniższe utwory i teksty nie należą do zestawu lektur, których znajomość będzie obowiązkowo sprawdzana na egzaminie ósmoklasisty w 2027 roku. Można jednak wykorzystać je podczas rozwiązywania niektórych zadań oraz w wypracowaniu.
- René Goscinny, Jean-Jacques Sempé, „Mikołajek” (wybór opowiadań)
- Ignacy Krasicki, wybrane bajki
- Adam Mickiewicz, „Pan Tadeusz” (wybrane fragmenty) – inne niż księga I, II, IV, X, XI i XII
- Józef Wybicki, „Mazurek Dąbrowskiego”
- wybrane mity greckie, w tym mit o powstaniu świata oraz mity o Prometeuszu, o Syzyfie, o Demeter i Korze, o Dedalu i Ikarze, o Heraklesie, o Tezeuszu i Ariadnie
- „Biblia”: stworzenie świata i człowieka oraz wybrane przypowieści ewangeliczne, w tym o talentach, o miłosiernym Samarytaninie
- wybrane podania i legendy polskie
- wybrane baśnie polskie i europejskie
- Maria Konopnicka, „Rota”
- Charles Perrault, „Kopciuszek”
- Adam Mickiewicz, „Powrót taty”, „Pani Twardowska”
- Bolesław Prus, „Katarynka”
- Aleksander Puszkin, „Bajka o rybaku i rybce”
- Henryk Sienkiewicz, „W pustyni i w puszczy”
- Juliusz Słowacki, „W pamiętniku Zofii Bobrówny”
- legendy polskie: o Lechu, o Piaście, o Kraku i Wandzie
- mit o Orfeuszu i Eurydyce
- przypowieści: o siewcy, o pannach roztropnych
- Jan Kochanowski, treny I i V
- Ignacy Krasicki, „Żona modna”
- Adam Mickiewicz, „Śmierć pułkownika”, wybrany utwór z cyklu „Sonety krymskie”, „Pan Tadeusz” (księgi: III, V, VI, VII, VIII, IX)
- Melchior Wańkowicz, „Tędy i owędy” (wybrany reportaż)
Co z tego wynika dla ósmoklasisty?
Przede wszystkim warto rozróżnić dwie rzeczy: lektury, których znajomość trzeba przygotować na egzamin, oraz utwory, które mogą być przydatne, ale nie ma obowiązku ich znajomości.
Podstawą przygotowań powinny być więc lektury z pierwszej listy. To właśnie ich znajomość uczeń powinien potraktować priorytetowo.
Warto też pamiętać, że przygotowanie do egzaminu nie powinno ograniczać się do przeczytania książek. Uczeń powinien znać ich treść i problematykę oraz umieć wykorzystać informacje z lektur podczas rozwiązywania zadań i pisania wypracowania.
Pełną listę lektur warto zachować i wracać do niej podczas przygotowań do egzaminu.